Virudharthi-Smart School Infolips

विरुद्धार्थी शब्द - मराठी (Opposite Words) :


एखाद्या शब्दाच्या अर्थाचा विरुधाभास दर्शविणाऱ्या शब्दास 'विरुद्धार्थी शब्द' असे म्हणतात.

उदा. :
➤लोभी x निर्लोभी

➤वरील उदाहरणा वरून आपणास असे लक्षात येईल की 'लोभी' या शब्दासाठी 'निर्लोभी' हा विरुद्ध शब्द आहे. .

➤असेच अजून काही विरुद्धार्थी शब्द पाहूया :

शब्द विरुद्धार्थी शब्दशब्द विरुद्धार्थी शब्द
अंतप्रांरभअंथरूणपांघरूण
अंधकारप्रकाशअग्रजअनुज
अचूकचुकीचेअज्ञानसज्ञान
अटकसुटकाअडचणसोय
अतिवृष्टीअनावृष्टीअतीअल्प
अथइति      अधिकउणे
अधोगतीप्रगती, उन्नतीअध्ययनअध्यापन
अनावधानअवधानअपराधीनिरपराधी
अपेक्षाभंगअपेक्षापूर्तीअपेक्षितअनपेक्षित
अबोलवाचाळअब्रूबेअब्रू
अभिमानदुरभिमानअमुल्यकवडीमोल
अरुंदरुंदअर्थअनर्थ 
अर्धवटपूर्णआंदीअनादी
आंधळाडोळसआकर्षणअनाकर्षण
आकाशपाताळआघाडीपिछाडी
आजादीगुलामीआज्ञाअवज्ञा
आझादीगुलामीआठवणविस्मरण
आडवेउभेआतबाहेर
आतानंतर      आतुरताउदासीनता 
आदरअनादरआदर्शअनादर्श
आदानप्रदानआधीनंतर
आनंददु:ख      आयातनिर्यात
आरंभशेवट आलागेला
आळशीउद्योगीआवकजावक
आवडतेनावडतेआवश्यकअनावश्यक
आशानिराशा आशीर्वादशाप
आसक्तअनासक्तआसक्तीविरक्ती
आस्तिकनास्तिकआस्थाअनास्था
आहेनाही      इकडेतिकडे
इच्छाअनिच्छाइथलीतिथली      
इमानीबेइमानीइलाजनाइलाज 
इष्टअनिष्टइहलोकपरलोक
उंचसखलउगवणेमावळणे
उघडेबंदउचनीच
उचितअनुचितउजवाडावा
उजेडकाळोखउतरणचढण
उत्कर्षअपकर्ष, अधोगतीउत्तमक्षुद्र
उत्तरप्रत्युत्तरउत्तीर्णअनुत्तीर्ण
उत्तेजनविरोधउत्साहनिरुत्साह
उथळखोलउदघाटनसमारोप
उदयअस्तउदारअनुदार, कंजूष
उदासप्रसन्नउदासवाणाउल्हासित
उदासीनउल्हासितउद्घाटनसमारोप
उधळ्याकंजूष, काटकसरी उधाररोख
उन्नतअवनतउन्नतीअवनती     
उपकारअपकारउपदेशबदसल्ला
उपद्रवीनिरुपद्रवीउपयोगीनिरुपयोगी
उपायनिरुपायउभाबसलेला
उमेदमरगळउलटसुलट   
उशिरालवकरउशीरलवकर
ऊनसावलीएकदाअनेकदा
एकमतदुमतऐच्छिकअनैच्छिक, अपरिहार्य
ऐटदारकेविलवाणाओबडधोबडगुळगुळीत   
ओलासुकाओळखअनोळख
कंटाळाउत्साह कच्चापक्का
कठीणमऊकडकनरम
कबूलनाकबूलकमालकिमान
कर्णमधुरकर्णकर्कशकल्याणअकल्याण
कळसपायाकष्टाळूकामचोर
कायदेशीरबेकायदेशीरकीर्तीअपकीर्ती
कीवराग कृतज्ञकृतघ्न
कृत्रिमनैसर्गिककृपाअवकृपा
कोरडाओलाकोवळाजून, निबर
कौतुकनिंदाक्रूरदयाळू
क्षणभंगुरचिरकालीनक्षमाशिक्षा
खंडनमंडनखरखोटे
खरेखोटेखरेदीविक्री
खात्रीशंकाखादाडमिताहारी
खालीवरखुळाशाहाणा
खूपकमी गंभीरअवखळ
गंभीरअवखळ, पोरकटगढूळस्वच्छ
गद्यपद्यगधपध
गमनआगमनगरमथंड
गहिरेउथळगारवाउष्मा 
गावशहरगुणअवगुण
गुणगाननिदागुणीअवगुणी
गुप्तउगडगुरुशिष्य
गुळगुळीतखरखरीत, खडबडीतगोडकडू
गोराकाळागौणमुख्य
ग्रामीणशहरीग्राहकविक्रेता
घट्टसैल, पातळघाऊककिरकोळ
चंचलस्थिरचढउतार
चढणेउतरणेचढाईमाघार
चपळमंदचलअचल, स्थिर
चवदारबेचवचांगलावाईट
चांगलेवाईटचालूबंद
चिमुकलाप्रचंडचिरंजीवअल्पजीवी  
चोरसावछोटामोठा
छोटीमोठीछोटेसेमोठेसे
जगणेमरणेजडहलके
जन्ममृर्यूजबाबदारबेजबाबदार
जमाखर्चजयपराजय
जरतरजलदसावकाश, हळू
जवळचीलांबचीजहालमवाळ
जागणेझोपणेजागरूकनिष्काळजी
जागृतनिद्रिस्तजाडबारीक
जाणेयेणेजास्तकमी
जिंकणेहरणेजिवंतमृत
जीतहारजेवढातेवढा
जोशकंटाळाज्ञातअज्ञात



शब्द विरुद्धार्थी शब्दशब्द विरुद्धार्थी शब्द
ज्ञानअज्ञानझोपजाग
झोपडीमहालझोपलेलाजागा
टंचाईविपुलताटिकाऊठिसूळ
ठळकपुसटडौलदारबेढप 
तप्तथंडतहानभूक 
ताजीशिळीताजेशिळे
तारकमारकतालबेताल
तिरपासरळतीक्ष्णबोथट
तीव्रसौम्यतुरळकदाट
तेजस्वीनिस्तेजतेजीमंदी
थंडीउष्माथोडेजास्त
थोरलाधाकटादयाराग 
दयाळूनिर्दयदाटविरळ
दिनरजनीदिवसरात्र
दीनरातदीर्घर्हीस्व
दीर्घायुषीअल्पायुषीदुरितसज्जन 
दुष्टसुष्टदूरजवळ
दृश्यअदृश्यदृष्टसुष्ट   
देवदानव, दैत्यदेशभक्तदेशद्रोही
दोषीनिर्दोषीधडधाकटकमजोर
धनवंतगरीबधर्मअधर्म
धाडसभित्रेपणाधिटाईभित्रेपणा, भ्याडपणा
धीटभित्राधूर्तभोळा
धूसरस्पष्टनफातोटा
नम्रउद्धटनम्रताउद्धटपणा
नवीनजुनानवेजुने
नसणेअसणेनसतोअसतो
नाजूकराठ नाशवंतअविनाशी
नि:शस्त्रसशस्त्रनिंदास्तुती
निःशस्त्रशस्त्रधारीनिद्राजागृती
निमंत्रितआगंतुक निम्नउच्च
निराशउत्साहीनिर्दयतासहृदयता, सदयता
निर्बंधमोकळीकनिर्मळमळकट
निश्चितअनिश्चितनिष्कामसकाम 
नीटनेटकागबाळ्यानीतीअनीती
नुकसानफायदानेताअनुयायी  
नेहमीक्वचितनोकरमालक
न्यायअन्यायपक्कीकच्ची
पडकाधडकापरवानगीबंदी
पराक्रमीभित्रापराभवविजय
पलीकडेअलीकडेपलीकडे   अलीकडे
पहिलाशेवटचापांढराकाळा
पात्रअप्रात्रपापपुण्य
पायथाशिखरपुढचीमागची
पुढारीअनुयायीपुष्कळथोडे
पूर्णअपूर्णपूर्णांकअपूर्णांक
पूर्वपश्चिमपूर्वगामीकर्मत
पोक्तअल्लडपोक्तअल्लड
पौर्णिमाअमावास्यापौर्वात्यपाश्चिमात्य
प्रकटअप्रकटप्रकाशअंधार
प्रगतीअधोगती प्रतिकारसहकार
प्रतिकूलअनुकूलप्रत्यक्षअप्रत्यक्ष
प्रमाणअप्रमाणप्रश्नउत्तर
प्रसन्नअप्रसन्नप्राचीनअर्वाचीन
प्रामाणिकअप्रामाणिकप्रामाणिकपणालबाडी
प्रारंभअस्तप्रियअप्रिय
प्रेमघृणा, व्देषप्रेमळरागीट
फायदातोटाफारकमी
फिकटगडदफुकटविकत 
फुलणेकोमेजणेफेकणेपकडणे
बंडखोरशांतबंडाळीसुव्यवस्था
बंधनमुक्तताबरोबरचूक 
बलाढ्यकमजोरबसणेउठणे 
बहुमानअपमानबालवृद्ध
बिघातदुरुस्ती बुडणेतरंगणे
बुद्धिमाननिर्बुद्धबेसावधसावध
बेसूरसुरेल  बोथटधारदार
भक्कमकमकुवतभडकसौम्य
भयअभयभयंकरसौम्य
भयभीतनिर्भयभरतीओहोटी
भरभरसावकाशभरभराटर्हास
भलेबुरेभव्यचिमुकले
भसाडामंजुळभांडणसलोखा
भाग्यवंतदुर्भागीभानबेभाम
भारतीयअभारतीयभिकारीसावकार 
भूकतहानभूषणदूषण
मंजुळकर्कशमंजूरनामंजूर
मंदप्रखरमऊटणक 
मधुरकडवटमनोरंजककंटाळवाणे
मर्दनामर्दमलूलटवटवीत
महानक्षुद्रमाघारासामोरा
माजीआजीमातापिता  
माथापायथामानअपमान
मान्यअमान्य मायबाप
मायाद्वेषमिटलेलेउघडलेले
मित्रशत्रूमुकाबोलका
मूर्खशहाणा मृत्यूजीवन
मृदूकठीणमृर्तअमृर्त
मैत्रीदुश्मनीमोकळेबंदिस्त
मोठालहानमौनबडबड
यशअपयशयशस्वीअयशस्वी
याचकदाता  येईलजाईल
येथीलतेथीलयोग्यअयोग्य
रक्षकमारकरणशूररणभिरू
रसिकअरसिकराकटनाजुक
रागलोभराजमार्गआडमार्ग
राजारंक रावरंक
रिकामेभरलेलेरुचकरबेचव
रुडूहसूरूपवानकुरूप
रेखीवखडबडीतरेलचेलटंचाई


Nouns : The name given to a people, objects, birds....

Read more...

शब्द विरुद्धार्थी शब्दशब्द विरुद्धार्थी शब्द
रोगीनिरोगीरोडसुदृढ
लक्षदुलर्क्षलघुविशाल
लठ्ठकृश, बारीकलबाडभोळा
लयप्रारंभ  लवचिकताठर
लहानपणमोठेपणलांबजवळ, आखूड
लांबीरुंदीलाजराधीट
लाडकेनावडतेलायकनालायक
लिखितअलिखितलेचापेचाभक्कम
लोभीनिर्लोभीवंधनिंध
वाकडेसरळवापरगैरवापर 
विचारअविचारविद्यार्थीशिक्षक
विद्वानअडाणीविधवासधवा
विधायकविघातकवियोगसंयोग
विरोधपाठिंबाविलंबत्वरा
विवेकीअविवेकीविशेषसामान्य
विश्वासअविश्वासविषअमृत
विसरणेआठवणे   वृद्धतरुण
वेगातहळूहळूव्यवस्थितअव्यवस्थित 
शकूनअपशकूनशक्यअशक्य
शक्य अशक्यशहरखेडे
शहाणावेडाशांतरागीट
शापवरशाश्वतआशाश्वत
शिकारीसावजशिक्षाशाबाशकी
शिस्तबेशिस्त शीतअशीत
शीतलतप्त, उष्णशुद्धअशुद्ध
शूरभित्रा   शेंडाबुडखा
शेवटसुरवातशोकआनंद
श्रीमंतगरीबश्रेष्ठकनिष्ठ
श्वासनि:श्वासश्वेतश्याम
संकुचितव्यापकसंघटनविघटन
संथवेगवानसंवादविसंवाद
सकर्मकअकर्मकसकाळसंध्याकाळ
सगुणनिर्गुणसचेतनअचेतन
सजातीयविजातीयसजीवनिर्जीव
सज्जनदुर्जनसतर्कबेसावध
सतेजनिस्तेजसत्कर्मदुष्कर्म
सत्यअसत्यसदाचरणदुराचरण
सदाचारदुराचारसदैवदुर्दैव
सधननिर्धनसनाथअनाथ
सफलनिष्फलसभ्यअसभ्य
समविषमसमताविषमता
समाधानअसमाधानसमानअसमान
समृद्धीदारिद्र्य  सरळवाकडा, वक्र
सरसनिरससशक्तअशक्त
सशक्तअशक्तसह्यअसह्य
साकारनिराकारसाक्षरनिरक्षर
सानथोरसानुलीमोठी
सामुदायिकवैयक्तिक     साम्यफरक
सार्थव्यर्थसार्थकनिरर्थक
सार्वजनिकखाजगी सावकाशपटकन
साहसीभित्रासाहेतुकनिर्हेतुक
सुंदरकुरूपसुकाळदुष्काळ
सुकीर्तीदुष्कीर्तीसुखदु:ख
सुगंधदुर्गंधसुजाणअजाण
सुज्ञअज्ञसुदिनदुर्दिन
सुदैवीदुर्दैवीसुधारकसनातनी
सुप्रसिद्धकुप्रसिद्धसुबोधदुर्बोध
सुभाषितकुभाषित  सुरअसुर
सुरक्षितअसुरक्षितसुरवातअंत
सुरसनिरससुलक्षणीकुलक्षणी
सुलभदुर्लभसुशिक्षितअशिक्षित
सुसंगतविसंगतसुसंबद्धअसंबद्ध
सूचिन्हदुश्चिन्हसूर्योदयसूर्यास्त
सेवकमालकसैभाग्यदुर्भाग्य
सोपेअवघडसोपेकठीण
सोयगैरसोयसौंदर्यकुरूपता
सौजन्यउद्धटपणास्थिरअस्थिर
स्थूलसूक्ष्म, कृशस्पष्टअस्पष्ट 
स्वकीयपरकीयस्वच्छघाणेरडा
स्वतंत्रपरतंत्रस्वदेशपरदेश
स्वर्गनरकस्वस्तमहाग
स्वस्थअस्वस्थस्वहितपरमार्थ
स्वागतनिरोप स्वातंत्र्यपारतंत्र्य
स्वाधीनपराधीनस्वार्थपरमार्थ
स्वार्थीनिःस्वार्थीस्वीकारणेनाकारणे
हजरगैरहजरहर्षखेद
हलकेअवजडहसणेरडणे
हसतमुखरडततोंड हानीलाभ
हिंसकअहिंसकहिंसाअहिंसा
हितअहित हिम्मतभय
हिरमुसलेलाउत्साहीहिशेबीबेहिशेबी
हीनदर्जेदारहोकारनकार



Check our Craft Channel

About Smart School Infolips

From Smart School